Core banking – “xương sống” quyết định ngân hàng số đi nhanh hay đi xa

Trong nhiều năm, khi nói về ngân hàng số, phần lớn sự chú ý của thị trường và truyền thông thường tập trung vào trải nghiệm người dùng: giao diện ứng dụng, tốc độ mở tài khoản, hay những tính năng mới lạ. Điều này dễ hiểu, bởi với người dùng cuối, app ngân hàng chính là “bộ mặt” của thương hiệu. Tuy nhiên, đằng sau lớp giao diện đó là một hệ thống phức tạp hơn rất nhiều, nơi mọi giao dịch, dữ liệu và quy trình vận hành đều được xử lý. Hệ thống đó chính là core banking.

Với ngân hàng truyền thống, core banking thường là một nền tảng được triển khai từ nhiều năm, thậm chí hàng chục năm trước. Việc thay đổi hay nâng cấp core banking là một quá trình tốn kém, rủi ro và mất nhiều thời gian. Ngân hàng số, khi ra đời sau, được kỳ vọng sẽ có lợi thế “đi sau nhưng đi nhanh” nhờ lựa chọn những nền tảng công nghệ hiện đại hơn. Tuy nhiên, thực tế lại cho thấy không ít ngân hàng số đã rơi vào cái bẫy phụ thuộc vào core banking thuê ngoài, dẫn đến những giới hạn nghiêm trọng khi mở rộng quy mô.

Một trong những vấn đề lớn nhất của core banking thuê ngoài là chi phí. Ban đầu, mô hình này giúp ngân hàng số tiết kiệm thời gian triển khai và chi phí đầu tư ban đầu. Nhưng khi số lượng khách hàng và giao dịch tăng lên, chi phí tính theo tài khoản, theo giao dịch hoặc theo module phát sinh ngày càng lớn. Điều này khiến chi phí biên không giảm như kỳ vọng, làm xói mòn lợi thế “ngân hàng số chi phí thấp”.

Không chỉ dừng lại ở chi phí, core banking thuê ngoài còn tạo ra độ trễ trong đổi mới sản phẩm. Mỗi khi ngân hàng muốn ra mắt một tính năng mới hoặc điều chỉnh quy trình, họ phải phụ thuộc vào lộ trình phát triển của nhà cung cấp. Trong một thị trường cạnh tranh cao, nơi trải nghiệm và tốc độ đổi mới là yếu tố sống còn, độ trễ này có thể khiến ngân hàng mất đi lợi thế cạnh tranh.

Quan trọng hơn, core banking còn ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng khai thác dữ liệu. Với ngân hàng số, dữ liệu không chỉ phục vụ báo cáo, mà còn là nền tảng để cá nhân hóa sản phẩm, đánh giá rủi ro và tối ưu vận hành. Khi dữ liệu bị phân mảnh hoặc bị “đóng khung” trong các hệ thống thuê ngoài, khả năng phân tích theo thời gian thực và ứng dụng AI sẽ bị hạn chế đáng kể.

Chính trong bối cảnh đó, quyết định của Cake by VPBank tự phát triển và làm chủ core banking ngay từ đầu trở thành một điểm khác biệt đáng chú ý. Thay vì lựa chọn con đường dễ hơn trong ngắn hạn, Cake chấp nhận đầu tư lớn về nguồn lực và thời gian để xây dựng một nền tảng có thể mở rộng linh hoạt theo nhu cầu.

Việc làm chủ core banking cho phép Cake kiểm soát toàn bộ vòng đời của một sản phẩm, từ thiết kế, thử nghiệm đến triển khai và tối ưu. Khi có ý tưởng mới, ngân hàng không cần chờ đợi hay điều chỉnh theo giới hạn của bên thứ ba, mà có thể chủ động triển khai nhanh chóng dựa trên dữ liệu thực tế từ người dùng. Điều này đặc biệt quan trọng với ngân hàng số, nơi sự khác biệt thường đến từ những cải tiến nhỏ nhưng liên tục.

Ở góc độ vận hành, core banking do chính ngân hàng phát triển giúp giảm đáng kể chi phí dài hạn. Khi quy mô khách hàng tăng lên hàng triệu, chi phí trên mỗi tài khoản và mỗi giao dịch không tăng theo cấp số nhân như mô hình thuê ngoài. Đây là yếu tố then chốt giúp Cake duy trì cấu trúc chi phí gọn nhẹ, tạo nền tảng cho việc đạt lợi nhuận EBITDA trong thời gian tương đối ngắn so với mặt bằng chung của ngân hàng số.

Không dừng lại ở đó, nền tảng core banking do Cake làm chủ còn đóng vai trò trung tâm trong chiến lược ứng dụng AI. Khi dữ liệu được tập trung và xử lý theo thời gian thực, các mô hình AI có thể được triển khai sâu vào từng khâu vận hành, từ đánh giá tín dụng, phát hiện gian lận đến chăm sóc khách hàng. AI trong trường hợp này không phải là một lớp “phủ bên ngoài”, mà là một phần tích hợp chặt chẽ với hệ thống lõi.

Sự khác biệt này tạo ra một vòng lặp tích cực: core banking linh hoạt giúp triển khai AI hiệu quả hơn, AI lại giúp tối ưu vận hành và giảm chi phí, từ đó củng cố lợi thế của nền tảng công nghệ. Đây là điều mà nhiều ngân hàng số sử dụng core banking thuê ngoài khó có thể đạt được, dù có đầu tư mạnh vào các giải pháp AI bên ngoài.

Trong bối cảnh thị trường ngân hàng số Việt Nam đang bước vào giai đoạn cạnh tranh thực chất hơn, câu chuyện core banking trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Khi cuộc đua thu hút người dùng dần hạ nhiệt, áp lực sinh lời và hiệu quả vận hành sẽ trở thành thước đo chính. Những ngân hàng có nền tảng công nghệ không đủ linh hoạt sẽ sớm chạm trần tăng trưởng, hoặc phải chấp nhận chi phí ngày càng cao.

Ngược lại, các ngân hàng đầu tư bài bản vào core banking ngay từ đầu có cơ hội xây dựng lợi thế dài hạn, dù phải trả giá bằng chi phí và rủi ro trong giai đoạn đầu. Đây là một bài toán chiến lược, nơi sự kiên nhẫn và tầm nhìn dài hạn đóng vai trò quyết định.

Từ góc nhìn rộng hơn, core banking không còn đơn thuần là một hệ thống xử lý giao dịch, mà trở thành nền tảng để ngân hàng số định hình mô hình kinh doanh. Một core banking được thiết kế tốt cho phép ngân hàng thử nghiệm nhanh, mở rộng linh hoạt và kiểm soát rủi ro hiệu quả. Ngược lại, một core banking kém phù hợp có thể trở thành “nút thắt cổ chai”, kìm hãm mọi nỗ lực đổi mới.

Trường hợp của Cake by VPBank cho thấy, trong cuộc chơi ngân hàng số, những quyết định ít được chú ý nhất lại có thể mang tính quyết định. Core banking không xuất hiện trên quảng cáo, cũng không phải yếu tố khiến người dùng tải app, nhưng lại là nền móng để mọi chiến lược tăng trưởng và sinh lời được triển khai bền vững.

Khi thị trường bước vào giai đoạn thanh lọc, những ngân hàng số có nền tảng core banking vững chắc sẽ có nhiều cơ hội đi xa hơn, không chỉ nhờ công nghệ, mà nhờ khả năng biến công nghệ thành lợi thế kinh doanh thực sự. Và đó có lẽ là bài học lớn nhất từ câu chuyện core banking của Cake: muốn đi nhanh có thể chọn đường dễ, nhưng muốn đi xa, không thể né tránh việc xây dựng “xương sống” ngay từ đầu.

Thu Hà